نسخه ی جدیدی از فارسی تک به صورت آزمایشی و واسه تست کردن اومده که اسمش farsitex-1.0pre1 هست. این نسخه ی جدید رو می تونین از اینجا دانلود کنین. ولی هنوز ممکنه ایرادهای زیادی داشته باشه یا نصب نشه. در واقع نصب کردنش یه ریسکه. خطرناکه! اصلاً ولش کن نمی خواد دانلودش کنین!
چون همونطور که گفتم آزمایشیه. فایلی که دانلود می کنین یه Installer هست که خود بخود مراحل نصبی که برای نصب کردن ورژن های قبلی اون لازم بود رو انجام میده. این نسخه تغییرات قابل توجهی تو دستورها داره. اگه اطلاعات بیشتر می خواین این فایل PDF رو دانلود کنین.
خوب درس رو شروع می کنم. همون طور که می دونین ورودی شما یه متن هست که حاوی دستورهای تعریف شده در محیط فارسی تک و متنی که میخواین تو خروجی(DVI) ظاهر بشه هست. پسوند فایلهایی که با ویرایشگر فارسی تک باز میشن ftx.* هست.
خوب اولین دستوری که باید برای تولید پرونده ی خود بکار ببرین دستوری که سبک(Style) مقاله تون رو تعیین می کنه. شکل دستور به صورت زیره:

یه نکته ی خیلی مهم قبل از اینکه نکات این دستور رو بگم اینه که هر وقت شما در فارسی تک در حالت فارسی بودید و بعد کاراکتر "\" رو به کار بردین خود به خود به حالت انگلیسی می رین.
نکات دستور بالا)
عبارت documentstyle یعنی سبک پرونده. آمدن {article} بعد از documentstyle یعنی اینکه سبک این پرونده مقاله است.
فارسی تک سبکهای دیگه ای هم داره. مثل سبک Report برای تولید پرونده های گزارشی. سبک article واسه پرونده های کوچک و سبک Report واسه پرونده های بزرگتر بکار میره. سبکهای دیگه هم عبارتند از سبک book واسه حروفچینی کتابها و سبک letter واسه نامه ها.
مثلاً اگه بخواین سبک پرونده تون کتاب باشه تایپ می کنین:

به غیر از انتخاب سبک چیزهای دیگه ای هم می تونین به دستور گفته شده اضافه کنین. مثل farsi که مشخص می کنه متن شما فارسی هست. 11pt که مشخص می کنه اندازه متنتون ۱۱ پونت هست که ۱۰ درصد از اندازه ی عادی بزرگتره. ۱۲pt که اندازه ی متن رو ۲۰ درصد بزرگتر از اندازه ی عادی می کنه.twoside که خروجی رو روی دو طرف هر برگه چاپ می کنه. مثل کتابها. fmultico که خروجی رو تو ۲ یا چند ستون چاپ می کنه. fancybox که امکانات رسم جدول دور یه متن رو به شما میده. اگه می خواین از اینا استفاده کنین باید اونا رو تو یه جفت قلاب ([]) بذارین. مثلاً:

این دستور نشون می ده که سبک پرونده تون فارسی و مقاله هست.![]()
می تونین چند انتخاب رو تو یه قلاب داشته باشین. در این صورت باید موارد رو با ویرگول جدا کنین. مثل:

ولی تو بخش سبک که متن توی {} قرار می گیره نمی تونین چند تا انتخاب داشته باشین. چون هر مقاله یک و فقط یک سبک می تونه داشته باشه![]()
نکته ی مهم)
در تمامی دستورهای فارسی تک و همین طور TeX، مواردی که درون {} قرار می گیرند اجباری و مواردی که درون [] قرار می گیرن اختیاری هستن. یعنی می تونیم اونا رو اصلا تایپ نکنیم.
نکته ی بسیار مهم)
دقت کنین که تو دستور تعریف سبک که امروز به اون پرداختم حتما باید \،[،] ،{ و } تو محیط فارسی تایپ بشن و فقط برای تایپ کلمات انگلیسی و ویرگول بینشون باید از محیط انگلیسی کمک گرفت.
نکات مربوط به این دستور تموم شد. بقیه دستورها رو تو پستهای بعدی توضیح می دم. جون هر کی دوست دارین یه نظر بدین ما دلگرم شیم.
بای...![]()
دکتر محمد قدسی اومده تو قسمت نظرات واسم کامنت گذاشته!!!![]()
![]()
![]()
اول یه عکس از محیط فارسی تک ببینین:

خوب حالا میام در باره ی منو ها و تولبارهای مهم توضیح می دم:
۱) از منوی Edit گزینه ی Search رو انتخاب کنین. این گزینه قابلیت جستجو رو به شما می ده.(نه بابا!
). راه دیگه اش هم اینه که از ترکیب کلید Ctrl+R کمک بگیرین.

۲) از همون منو گزینه ی Replace رو انتخاب کنین. کاربرد این گزینه وقتیه که شما متوجه شدین که یه کلمه یا یه دستور رو اشتباه تایپ کردین و از طرفی حجم مقاله تون زیاده و پیدا کردن اون کلمه توی متن سخته. واسه همین از Replace کمک می گیریم. به این ترتیب که شما کلمه ای که می خواین عوضش کنین رو تو قسمت Find What و کلمه ای رو که می خواین جایگزین کلمه ی قبلی کنین رو تو قسمت Replace With می نویسین. بعد Find Next یا Replace رو کلیک می کنین(بستگی به هدف شما داره). واسه آوردن پنجره ی Repalce می تونین از ترکیب کلید Ctrl+T هم استفاده کنین.

۳) فارسی تک به طور پیش فرض متن رو به صورت فارسی و از سمت راست آغاز می کنه. اگه شما می خواین از حالت فارسی به انگلیسی برین از ترکیب کلید Ctrl+E استفاده کنین یا رو شکل
کلیک
کنین و اگه میخواین از حالت انگلیسی به حالت فارسی برین از ترکیب کلید Ctrl+F استفاده کنین یا روی
شکل
کلیک کنین.
۴) تولبارهای زیر پرکاربردترین تولبارهای فارسی تک هستن:

تولبار اولی (از سمت چپ) برای کامپایل ورودی شما بکار میره. این رو هم بگم که پسوند فایلهایی که با ویرایشگر فارسی تک تولید میشن ftx.* هست. این تولبار ورودی شما رو کامپایل می کنه و فایل با پسوند tex.* رو واسه شما تولید می کنه. همچنین این تولبار یه فایل با پسوند dvi.* که در واقع خروجی شما و قابل دیدن هست رو واستون تولید می کنه. راه دیگه ی دست یابی به این تولبار ترکیب کلید Ctrl+F9 هست.(شبیه محیط پاسکال)
تولبار دومی واسه نمایش خروجی یا همون فایل DVI هست. راه دیگه دستیابی به اون ترکیب کلید Ctrl+F8 هست.
تولبار سومی خروجی DVI رو به خروجی PS (مخفف Post Script) تبدیل می کنه.
نکته) اگه شما Adobe Acrobat رو کامپیوترتون نصب باشه می تونین این فایل PS رو به فایل PDF تبدیل کنین.
تولبار آخری هم فایل PS شما رو با نرم افزار GSView باز می کنه. این تولبار در صورتی کار میکنه که شما GSView تو کامپیوترتون نصب باشه. اگه می خواین GSVieW رو داشته باشین می تونین از اینجا دانلودش کنین. واسه کار کردن GSView نیاز به یه نرم افزار جانبی دیگه هم دارین که اسمش هست Ghost Script. می تونین از اینجا دانلودش کنین.
در پایان هم بگم که نسخه ی جدیدی از فارسی تک تو راهه که قابلیت های جدیدی داره.![]()
اگه تو نصب فارسی تک مشکل دارین می تونین به این صفحه برین.
بای...![]()
ابتدا فایلهای لازم رو از جدول زیر دانلود کنین:
|
نام فایل |
لینک دانلود |
|
Mini MiKTeX |
|
|
FarsiTeX for Windows |
|
|
FarsiTeX Windows Editor |
نکته) توی فایلهایی که اسمش FarsiTeX for Windows بود به دنبال فونت ویرایشگر فارسی تک که اسمش FarsiTeX.fon هست بگردین. اگه فونت تو کامپیوترتون نصب نیست نصبش کنین.
Compiler: e-TeX (Extended Mode)
Input File Name: farsitex.ini
Output File Name: farsitex.efmt
Preloaded Format: (empty)

منظور از عبارت (empty) جلوی Preloaded Format اینه که این گزینه رو خالی بذارین.
![]()
![]()
فارسی تک یه ویرایشگر (Editor) فارسی- انگلیسی و دو منظوره هست که بر اساس نرم افزار
TeX
(بخونید "تِک") که توسط دونالد کنوث استاد دانشگاه استنفورد آمریکا نوشته شده، هست و از نظر ساختاری شباهت زیادی به TeX داره. نرم افزار TeX نرم افزاریه که در واقع یه سیستم برای تهیه ی مقالات و کتابهای علمی(مخصوصاً ریاضی) هست. نرم افزار TeX قدرت خارق العاده ای تو تهیه ی مقالات علمی و نه فقط مقالات علمی داره. این نرم افزار یه نرم افزار هوشمنده. فارسی تک هم همین قابلیت ها رو داره. فارسی تک در واقع یه نرم افزار برای تهیه ی مقالات و کتابهای علمی به زبان فارسی هست. فارسی تک مانند TeX یه نرم افزار هوشمنده و قابلیتهایی رو داره که خیلی از ویرایشگرهای دیگه (مثل MS Word ) ندارن. در ادامه با این خصوصیتها بیشتر آشنا میشیم.
تاریخچه ی فارسی تک
استارتهای اولیه برای تولید نرم افزار فارسی تک در سال ۱۳۷۰ و اون هم تو دانشکده ی علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف زده شد. در واقع این کار یه پروژه بود که به مدیریت دکتر محمد قدسی و با همکاری تنی چند از دانشجویان مهندسی کامپیوتر انجام شد. لیست اعضای پروژه ی فارسی تک رو می تونین تو اینجا ببینین. این گروه تونست در مهرماه ۱۳۷۵ اولین نسخه ی فارسی تک رو که تحت DOS اجرا می شد رو ارائه کنه. محیط اولین نسخه ی فارسی تک شباهت زیادی به محیط زبان برنامه نویسی Pascal داشت. اگه کنجکاو شدین که چه محیطی داشت می تونین از اینجا فایلشو دانلود کنین. البته پیشنهاد می کنم که کنجکاو نشین!
چون ممکنه عواقب سوئی چون استفراغ، سو هاضمه و ... با دیدن محیط این نسخه از فارسی تک در انتظارتون باشه!
این رو هم بگم که تو این ۱۳ سالی که از عمر فارسی تک می گذره کمکهای ناچیزی(در حد صفر) به این نرم افزار شده و این ممکنه که سازندگان این نرم افزار رو دلسرد کنه. البته فارسی تک بر اساس قانون توزیع نرم افزار GNU (بخونید "گنو") هست و کاملاً مجانیه. این روند ادامه داشت تا الان که نسخه ی alpha فارسی تک تحت ویندوز اومده.
ویژگیهای فارسی تک
فارسی تک درسته که یک نرم افزار حروفچینیه اما مثل MS Word نیست که شما مستقیماً بیاین متنتون رو تایپ کنین و بعدش هم خداحافظ! نه، شما باید برای متنی که می خواین اون رو بدست بیارین برنامه بنویسین. شاید بعضی هاتون بگین که چه کاریه؟! میریم مثل بچه آدم تایپ می کنیم یه لیوان آب هم روش! این حرف ممکنه واسه یه مقاله ی کوچولوی ۳،۲ صفحه ای درست باشه اما واسه مقاله های حجیم، کتابها و پایان نامه ها درست نیست. تازه آدم کارش پر خطا هست. واسه همین ما می یایم برنامه می نویسیم که علاوه بر اینکه کار راحت میشه تازه ماشین(کامپیوتر) میاد کار ما رو انجام می ده و احتمال خطای کامپیوتر خیلی پایینه. علاوه بر این فارسی تک دارای امکاناتی مثل شماره گذاری خودکار صفحات، شماره گذاری فرمولها، شماره گذاری عکسها، شماره گذاری سرفصلها و ... هست که اون رو به یه ویرایشگر خارق العاده تبدیل کرده. بنابراین مشخص شد که توانایی فارسی تک تنها تو فرمول و نویسی و ... نیست بلکه تواناییهای خارق العاده ی دیگه ای هم داره.
................................
و حالا لوگوی فارسی تک به فارسی و انگلیسی رو نمایش می دم:


و حالا هم لوگوی TeX رو ببینین:

فعلاً بای....![]()
فعلا![]()
