فهرست مطالب وبلاگ

آخرین به‌روز رسانی:

محیط oldpoem در FarsiTeX 1.0 Pre 1 (برای چیدن شعر‌های سنتی)

 در فارسی‌تک نسخه 1.0 دو محیط برای شعرها در نظر گرفته شده است؛ یکی برای شعر نو و دیگری برای شعر سنتی.
در این پست تنها به شعر سنتی می‌پردازم و در آینده به شعر نو خواهم پرداخت.

برای قرار دادن شعر نو از محیط oldpoem استفاده می‌شود.

برای جداسازی دو مصراع، از علامت & استفاده می‌شود. توجه داشته باشید که اگر حالت خط فارسی باشد، باید علامت & نیز فارسی‌باشد (توسط کلیدهای ترکیبی Shift+A تولید شود) و اگر حالت خط انگلیسی باشد، باید علامت & نیز انگلیسی تایپ گردد (توسط کلیدهای ترکیبی Shift+7 تولید شود).

برای جداسازی یک بیت با بیت بعدی، از \\ در حالت خط فارسی استفاده می‌شود.

در هنگام تایپ شعر سنتی، بدون نگرانی کار تایپ را انجام دهید. فارسی‌تک در این زمینه بسیار هوشمند است و بر اساس بلندی بیت‌ها و مصراع‌ها، آنها را می‌چیند. در صورتی که دو مصراع در یک سطر جای نگیرند، فارسی‌تک به صورت خودکار، تمام مصراع‌ها را به صورت پله‌ای می‌چیند.

برای نمونه دستور زیر را در نظر بگیرید:

اگر قبل از این دستور، اندازه فونت را برابر scriptsize قرار دهیم، خروجی به صورت زیر است:

و اگر قبل از این دستور، اندازه فونت را برابر normalsize قرار دهیم، خروجی زیر را خواهیم داشت: (مصراع‌ها پله‌ای چیده شده‌اند.)

و برای اندازه فونت Large خروجی زیر را خواهیم داشت:

توجه داریم که نحوه چیدمان بیت‌ها و همچنین خروجی به موارد زیادی از جمله عرض سند، اندازه فونت، طول مصراع و  ... دارد.

در بالا ابتدا در خروجی DVI سند، به میزان لازم Zoom تغییر کرده است و سپس عکس گرفته شده است. به همین علت عکس‌های قرار داده شده، بزرگتر یا کوچکتر از مقدار واقعی آنها هستند.

مثال این پست را می‌توانید از اینجا دانلود کنید.
همچنین می‌توانید خروجی PDF مثال این پست را در اینجا مشاهده کنید.

محیط *oldpoem نیز برای چیدن شعر‌های سنتی وجود دارد که بعداً به آن می‌پردازم.

دستورهای فارسی در FarsiTeX 1.0 Pre 1

در فارسی تک نسخه 1.0 می توان دستورهای فارسی را نیز تعریف نمود؛ یعنی برای تولید لوگوی فارسی‌تک هنگامیکه حالت خط فارسی باشد، می‌توان هم از دستور FarsiTeX\ استفاده کرد و هم از \فارسی‌تک . هر دو دستور یک خروجی را دارند با این تفاوت که دستور اول انگلیسی و دستور دوم فارسی است.

البته همان‌طور که قبلاً (در ابتدای کار وبلاگ) گفته شده است، فارسی‌تک به بزرگی و کوچکی حروف حساس است. همانطور که تنها شکل انگلیسی برای تولید لوگوی فارسی‌تک، به صورت FarsiTeX\ است، تنها شکل فارسی برای تولید لوگوی فارسی‌تک، به صورت \فارسی‌تک است. (توجه کنید که بین «فارسی» و «تک» هیچ فاصله وجود ندارد و همچنین حرف‌های «ی» و «ک» به شکل بزرگ خود هستند. اگر غیر از این را تایپ کنید، با پیغام خطا در فارسی‌تک مواجه می‌شوید.)

طبق فایل PDF ارائه شده برای فارسی‌تک 1.0 ، دستورهای زیر به طور پیش‌فرض به هر دو زبان فارسی‌ و انگلیسی برای حالت خط فارسی موجود هستند: (به بزرگی و کوچکی حروف دقت کنید.)

\فارسی‌تک	FarsiTeX\
\لتک	LaTeX\
\تک	TeX\
\ریال	rial\
حق‌کپی\	copyright\

توجه: دستورهای فارسی تنها در حالت خط فارسی قابل استفاده هستند و در حالت خط انگلیسی غیرقابل استفاده‌اند.

قرارداد: از این پس برای نمایش حالت خط فارسی در این وبلاگ از نماد > استفاده می‌شود و شما نباید این کاراکتر را تایپ کنید.

چگونه دستور فارسی جدید تعریف کنیم؟

از دو دستور def\ و newcommand\ که قبلاً معرفی شده‌اند، می‌توان برای تولید اینگونه دستورها استفاده کرد. البته روش دیگری نیز وجود دارد که آن‌را در پست‌های بعدی خواهم گفت.

برای آشنایی بیشتر با تعریف دستور فارسی جدید، به مثال مراجعه کنید.

برای دریافت مثال اینجا را کلیک کنید.

دستور include\ برای FarsiTeX 1.0 Pre 1

با سلام

از این به بعد تمام دستوراتی که معرفی می‌کنم برای FarsiTeX 1.0 Pre 1 هست و بنده هیچ مسئولیتی در قبال اجرا شدن این دستورها و یا نتایج آنها بر ورژن‌های قبلی فارسی‌تک ندارم.

در ضمن از MikTeX 2.7 استفاده می‌کنم اما چون FarsiTeX 1.0Pre 1 بر مبنای LaTeX 2.09 هست، فکر نمی‌کنم تفاوت زیادی در فارسی‌تکی که بر روی این ورژن و یا ورژن‌های قبلی اجرا می‌شود، وجود داشته باشد.

در گذشته با دستور کم و بیش با دستور input\ آشنا شده‌اید. اکنون دستور دیگری به نام include\ را معرفی می‌کنم که کاری مشابه با دستور input\ انجام می‌دهد.

از این دستور برای وارد کردن یک فایل به سند شما استفاده می‌شود. شکل کلی آن به صورت زیر است:

\include{FileName}

FileName همان نام فایل مورد نظر است که می‌خواهید وارد سند خود کنید.

تنها تفاوت آن با دستور input\ در این است که وقتی فارسی‌تک به دستور input\ می‌رسد، فوراً به سراغ فایل مورد نظر می‌رود و فرمانهای آنرا اجرا می‌کند. اما وقتی دستور include\ را به کار می‌برید، ابتدا فارسی‌تک در خروجی به صفحه جدید می‌رود، سپس به سراغ فایل مورد نظر می‌رود و پس از اتمام کار در فایل مورد نظر، در خروجی به صفحه جدید می‌رود و ادامه سند را اجرا می‌کند.

از این دستور بیشتر برای سندهای بزرگ مثل کتاب‌های یا مقالات استفاده می‌شود که دارای چندین فصل هستند و اگر همه سند در یک فایل تایپ شود، بررسی فایل آسان نخواهد بود. با تایپ کردن هر فصل در یک فایل، می‌توان سند را تقسیم‌بندی کرد. حتی اگر چند نفر تایپیست باشند، می‌توان هر فصل را بر عهده یک نفر گذاشت و آنها به هر کدام بدون نگرانی از کار دیگری، به تایپ قسمت خود بپردازد.

نصب FarsiTeX 1.0 Pre 1 روی MiKTeX 2.7

سلام. امروز با آموزش نحوه ی نصب FarsiTeX 1.0 Pre 1 بر روی MiKTeX 2.7 و نکاتی از اون در خدمت شما هستیم.

یک خواهش: اگر بر روی سیستمتان Antivirus ندارید، فایلی که امروز معرفی می شود رو نصب نکنید. چون علاوه بر سعی بنده مبنی بر سالم بودن فایلها، ممکن است فایلها دارای کرم NewFolder.exe باشند. این کرم با ساده ترین Antivirus ها از بین می رود.

 

نحوه ی نصب فارسی تک روی MiKTeX 2.7

مراحل زیر رو بپیمایید:

۱) ابتدا MiKTeX 2.7 رو از اینجا دانلود و بعدش اون رو نصب کنید.

۲) فایل FarsiTeX.zip رو از اینجا دانلود و بعد از دانلود به یه جای دلخواه unzip کنید. این فایل FarsiTeX.zip نسبت به فایل FarsiTeX.zip که برای نصب FarsiTeX بر روی MiKTeX 2.5 داده بودم هیچ فرقی نکرده، منتها چون LaTeX هنگام کامپایل فارسی تک چند تا Warning از فایل map های فارسی تک می داد، فایلهای map رو اصلاح کردم. این تنها تغییر موجود در فایل FarsiTeX.zip هست.

۳) تو فایلی که unzip کردید، فایلها به شیوه ی شاخه بندی MiKTeX، شاخه بندی شدن. پس باید طبق ساختاری که می بینید، فایلهای unzip شده رو به دایرکتورهای مناسب MiKTeX کپی کنید. مثلا:

دایرکتوری مبداء فایلهای unzip شده	دایرکتوری مقصد در MiKTeX
FarsiTeX\MiKTeX 2.7\miktex\bin	MiKTeX 2.7\miktex\bin
FarsiTeX\MiKTeX 2.7\fonts\enc\dvips\farsitex	MiKTeX 2.7\fonts\enc\dvips\farsitex

 

۴)  بعد از اتمام این کارا، در منوی Run دستور mo رو اجرا کنین. به منوی General رفته و روی دکمه ی Refresh FNDB کلیک کنید و چند لحظه صبر کنید تا MiKTeX به روز شه.

۵) بعد از اتمام این کار، به منوی Formats رفته و رو دکمه ی New کلیک کنید. تو پنجره ای که باز میشه، طبق جدول زیر جاهای خالی رو پر کنین:

FarsiTeX	Format key:
FarsiTeX	Format name:
pdftex	Compiler:
farsitex.ini	Input file name:
farsitex.efmt	Output file name:
<این قسمت را خالی بگذارید>	Preloaded format:
FarsiTeX	Description:

 

۶) بعد از زدن OK تو این قسمت، تو لیست فرمتها رو FarsiTeX، تک کلیک کنین و دکمه ی Build رو فشار بدین.

۷) تو منوی Run، دستور cmd رو اجرا کنین و تو پنجره ی داسی که باز میشه دستور زیر رو  اجرا کنین: 

initexmf --edit-config-file updmap

بعد از اجرای این دستور می بینید که فایل متنی updmap.cfg باز می شود. خطوط زیر را به این فایل اضافه کرده و تغییرات را ذخیره کنید:

# farsitex
Map farsitex.map

حالا دستور initexmf --mkmaps را در پنجره ی DOS اجرا کنید.

 

۸) فایل FarsiTeX.fon رو که تو فایلهای دانلود شده موجوده به دایرکتوری Windows\Fonts کپی کنید.

فارسی تک رو MiKTeX 2.7 نصب شده.

 

نکاتی درباره ی فارسی تک

۱) تو نام برخی از ماکروهای تغییراتی داده شده تا با اسم های نسخه های LaTeX2e هم اسمشون قاطی نشن. تو جدول زیر لیستشون کردم. این تغییرات رو باید لحاظ کنین(مثلا هنگام استفاده از دستور documentstyle\ )

نام قدیمی ماکرو	نام جدید ماکرو
article.sty	oldarticle.sty
report.sty	oldreport.sty
book.sty	oldbook.sty
slides.sty	oldslides.sty
epsf.tex	oldepsf.tex

 و طبق یک قاعده ی کلی، هر گاه خواستید از فایل سبکی که مطابق با LaTeX 2.09 هست، استفاده کنید، نام آن را تغییر دهید و آن را در دایرکتوری مناسب MiKTeX قرار دهید و این تغییر نام را هنگام استفاده از دستور documentstyle\ و دستورات مشابه لحاظ کنید.

۲) از این به بعد، بعد اجرای فارسی تک، فایل pdf خواهید داشت نه فایل dvi. بنابراین اگه رو شکلک View تو ویرایشگر فارسی تک کلیک کنین با پیغام خطا روبرو میشین.

این مطلب رو جناب مهدی بیان کردند: اگر می‌خواهید خروجی شما به جای فایل PDF فایل DVI باشد، دستور زیر را در سر‌آغاز سند خود (بین دستور documentstyle\ و دستور {begin{document\) وارد کنید:

\pdfoutput=0

۳) هر بار که تو فایل فارسی تک تون تغییری ایجاد می کنین، قبلش فایل خروجی تون رو ببندین، بعد کامپایل کنین (اضافه شده توسط SuB: برای فایل‌های DVI نیاز به رعایت این بند است)

۴) از این به بعد برای گذاشتن عکس، بعد از فراخوانی ماکروی fgraphix.sty (در دستور documentstyle\  و در درون []) طبق جدول زیر عمل کنین:

عکسهای به فرمت jpeg	عکسهای به فرمت pdf
{filename.jpg}includegraphics\	{filename}includeepspdf\

دقت کنین که در \includeepspdf، عبارت filename، بدون پسوند pdf است.

۵) در واقع همان طور که می بینید، تنها لم و تفاوت نصب FarsiTeX روی MiKTeX 2.7 نسبت به MiKTeX 2.5 ، تفاوت در نحوه ی شناساندن فونت های PostScript Type1 فارسی بوده است و خوشبختانه این مهم که MiKTeX دیگر pdfetex را  به عنوان کامپایلر نمی شناسد، تغییری در عملکرد فارسی تک ایجاد نکرده است.

موفق باشید...

 

آپلود Basic MikTeX 2.7

با سلام

 فایل Basic MikTeX 2.7 رو بر روی فضای خودم آپلود کردم. این لینک دانلود مستقیم هست و دوستان می‌تونند با خیال راحت دانلود کنند. در قسمت پیوندهای روزانه هم قرار داده شده است.

 برای دانلود Basic MikTeX 2.7.2960 اینجا را کلیک کنید.

---

ممکنه به دلیل تمام شدن پهنای باند روزانه، دانلود از لینک بالایی امکان‌پذیر نباشد. در این صورت می‌توانید از این لینک که دانلود مستقیم هست و توسط رضا ارائه شده، برای دانلود Basic MikTeX 2.7.2960 استفاده کنید.

بازگشت دوباره SuB

سلام خیلی دلم برای فارسی‌تک و این وبلاگ و بینندگان تنگ شده بود. بالاخره کنکور‌ها تموم شد و می‌تونم به طور کامل در خدمت شما باشم. به علت برخی مسائل تصمیم گرفتم که دیگه به سراغ آخرین نسخه فارسی‌تک یعنی FarsiTex 1 Opre 1 و تموم آموزش‌ها رو بر اساس همین نسخه ارائه کنم. اما قبلش باید یک نسخه از MikTex رو باید انتخاب کرد. طبق سایت رسمی MikTex آخرین ورژن 2.8 هست اما هنوز در مراحل آزمایشی است. پس اگر نسخه 2.7 رو انتخاب کنیم، فکر کنم تا چند ماهی از رده خارج نشه. به هر حال من چند ماهی هست که در جریان تحولات فارسی‌تک و MikTex نبودم. اگه مشکلی در MikTex 2.7 وجود داره، بگید تا نسخه دیگری رو انتخاب کنم. البته یه چند هفته طول می‌کشه تا با نسخه جدید فارسی‌تک آشنا بشم ولی سعی می‌کنم بیشتر از 3 هفته نشه. ببخشید که سرتون رو درد آوردم فقط در مورد MikTex 2.7 نظرات رو اعلام کنید. با تشکر